28 maja 2014

10 Egipcjan, których warto znać

Ten post został napisany w ramach majowego projektu Klubu Polki na Obczyźnie,
którego tematem są sławni ludzie. 
Co prawda mieszkam we Włoszech, ale moje docelowe miejsce zamieszkania to Egipt, 
o sławnych Włochach jest kilka innych postów bardziej kompetentnych Klubowiczek, 
dlatego podparta sugestiami rodowitego Egipcjanina, 
(po długich negocjacjach) 
przedstawiam Wam "kompromisową" 10-tkę sławnych Egipcjan.



1. OMAR SHARIF | AKTOR

źródło

Nie mogłam rozpocząć od nikogo innego...
Światowej sławy aktor Omar El-Sharif (arab. عمر الشريف), a właściwie Michael Shalhoub, urodził się w Aleksandrii 10 kwietnia 1932 r.
Karierę aktorską rozpoczął w 1953 r.
Zagrał w kilkudziesięciu filmach anglojęzyznych, natomiast międzynarodową sławę przyniosły mu role w filmach Davida Leana. Jego najsłynniejsze kreacje filmowe to Sherif Ali Ibn El Kharish w filmie "Lawrence z Arabii", za którą dostał Złoty Glob oraz nominację do Oscara oraz tytułowa rola w "Doktorze Żywago", za którą również otrzymał Złoty Glob. w 2003 r. otrzymał nagrodę Cezar za rolę w filmie "Pan Ibrahim i kwiaty Koranu". Występował u
boku takich sław jak m.in.Sophia Loren, Barbra Streisand, Catherine Deneuve czy Audrey Hepburn, wcielił sie także w postać Stiepana Wierchowienskiego w filmie Andrzeja Wajdy "Biesy" z 1988 r.
Włada płynnie kilkoma językami, jego pasją był swego czasu brydż - jest autorem wielu książek o brydżu, a przed operacją założenia by-passów w 1992 r. palił ponoć 100 papierosów dziennie.



2. TAHIYA KARIOKA | TANCERKA ORIENTALNA

źródło



Tahiya Karioka (arab. تحية كاريوكا‎) /1919-1999/, nazywana Arabską Marilyn Monroe, to legenda egipskiego tańca brzucha. Karierę rozpoczęła w trupie Badii Masabni, właścicielki jednego  z najmodniejszych kairskich nocnych klubów tamtych czasów. Szybko zaczęła zdobywać popularność jako solowa tancerka orientalna, a z czasem także tancerka brazylijskiej samby, której zawdzięcza swój przydomek "Karioka". 
Tahiya zagrała także w wielu filmach, najbardziej znany to "Shabab Imbra'a" (ang. "A Women's Youth") z 1956 r. 
Ponoć miała 14 mężów, w tym znanego akora Rushdi'ego Abaza czy oficera amerykańskiej armii, którego poznała w czasie II Wojny Światowej.








3. NAGUIB MAHFOUZ | PISARZ, NOBLISTA

źródło


Naguib Mahfouz [1911-2006 (arab. نجيب محفوظ],
to jeden z najbardziej znanych arabskich prozaików na świecie. Absolwent filozofii i historii sztuki na Uniwersytecie Kairskim. Tłumacz, dziennikarz, scenarzysta filmowy, miał też krótką przygodę z polityką. 
W swej ponadsiedemdziesięcioletniej karierze napisał 34 powieści, ponad 350 opowiadań, wiele snenariuszy filmowych i sztuk teatralnych. 
W 1988 r. został laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie literaury. 
Najbardziej zasłynął dzięki powieściom, których akcja rozgrywa się w Kairze - jego najsłynniejsze dzieło to z pewnością Trylogia Kairska - "Opowieści starego Kairu", "Kamal", "Al-Sukkariyya" (ostatnia część /ang. "Sugar Street"/,  nie została przetłumaczona na j. polski), barwnie opisująca codzienne życie kairskiej rodziny z lat 20-tych XX w.
Amatorom  mało znanej w Polsce zagranicznej literatury gorąco polecam twórczość Mahfouza - oprócz Trylogii, przetłumaczone zostały m.in. "Hamida z zaułka Midaak", "Rozmowy nad Nilem" (bardziej filozoficzna nowela), "Złodziej i psy" czy "Ród Aszura". To skarbnica wiedzy o dawnym życiu w egipskiej stolicy.





4. KARAM GABER | SPORTOWIEC

źródło


Karam Ibrahim Gaber (arab. كرم إبراهيم جابر‎), ur. w 1979 r. w Aleksandrii; zapaśnik w stylu wolnym, złoty medalista olimpijski z Aten, wicemistrz olimpijski z Londynu, dwukrotny wicemistrz świata, złoty medalista igrzysk śródziemnomorskich.










5. AHMED ZEWAIL | CHEMIK, NOBLISTA


źródło




Ahmed Hassan Zewail (arab. أحمد حسن زويل) ur. w 1946 r., w Damanhour w Egipcie,  nazywany jest "ojcem femtochemii". Skończył chemię na Uniwersytecie Aleksandryjskim, potem kontynuował karierę naukową na Uniwersytecie w Pensylwanii  (doktorat), na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley (profesura) oraz w Kalifornijskim Instytucie Technologii w Pasadenie.
W 1982 r. uzyskał obywatelstwo amerykańskie.
W 1999 r. otrzymał Nagrodę Nobla za badania nad stanami przejściowymi reakcji chemicznych przy użyciu spektroskopii femtosekundowej.
Uzyskał wiele odznaczeń nie tylko w Egipcie, ale również w Libanie, ZEA, Sudanie i Francji.










6.  ANWAR SADAT| POLITYK, NOBLISTA

"Peace is much more precious than a piece of land... let there be no more wars"


źródło
Muhammad Anwar El-Sadat (arab.  محمد أنور السادات‎ ), 1918-1981; egipski wojskowy i polityk, współpracownik G.A Nasera, po jego śmierci objął urząd prezydenta (1970-1981); nie przez przypadek wstawiłam powyżej ten akurat cytat Sadata, jedną z największych jego zasług bowiem było - po negocjacjach pokojowych w Camp David w 1978r., za pośrednicwtem ówczesnego prezydenta USA J. Cartera z premierem Izraela M.Beginem,- podpisanie traktatu pokojowego z Izraelem w 1979 r. W następstwie tego wydarzenia Izrael wycował swoje wojska z półwyspu Synaj, a Egipt uznał istnienie państwa żydowskiego, co spowodowało jego izolację wśród państw arabskich. Prezydent Sadat wraz z M. Beginem otrzymali Pokojową Nagrodę Nobla w 1978 r. Niestety Anwar Sadat za swą pokojową politykę zapłacił najwyższą cenę - 6 października 1981 r. podczas parady wojskowej został zamordowany przez nielegalne ugrupowanie muzułmańskie Egipt Dźihad.



7. SHERINE | PIOSENKARKA

źródło




Sherine Abdel Wahhab (arab. شيرين عبد الوهاب) ur. 1980  r.  w Kairze. Egipska piosenkarka i aktorka. Pochodząca z niezbyt zamożnej rodziny zrobiła oszałamiającą karierę, zapoczątkowaną singlem Ah Ya Leil (Oh, night!) w 2000 r. Od tego czasu nagrała kilka płyt, w 2006 r. nagrała piosenkę Keteer Ben'sha do filmu An el-Ish' wel-Hawa, która stała się hitem. W 2011 r. wraz z takimi artystami jak Shakira, Rim Banna, Akon oraz wieloma innymi arabskimi wykonawcami zaśpiewała utwór Bokra (Tomorrow), który został wydany 11.11.2011 r.  o g. 11.11 a dochód z jego sprzedaży został przeznaczony na rzecz różnych organizacji i instytucji charytatywnych (więcej na temat tej inicjatywy: www.tomorrowbokra.org).











Świetny utwór, cudowna inicjatywa!


/na końcu tekst piosenki w j. ang./



8. MOHAMMAD ABD EL-WAHAB | MUZYK

źródło




Mohammad Abd el-Wahab  1902-1991 (arab. محمد عبد الوهاب), jeden z najsłynniejszych arabskich kompozytorów i piosenkarzy, zagrał również w kilku filmach; twórca muzyki klasycznej oraz muzyki hymnów Libii, ZEA i Tunezji. Po wizycie w Paryżu, zaczął tworzyć musicale arabskie, odchodząc od tradycji arabskich, włączając do muzyki arabskiej rytmy zachodnie - tanga, samby rumby. Do swoich filmaów często angażował nieznane piosenkarki, z których wiele zrobiło dzięki niemu karierę. Choć jego filmy pod względem muzycznym było dość kontrowersyjne, biły rekordy popularności, publiczność je uwielbiała. Z czasem porzucił kręcenie musicali, przez jakiś czas zajmował się śpiewaniem, później porzucił i to, pozostając przy komponowaniu muzyki dla innych artystów. 
Mimo że zniknął z życia publicznego, jego popularność nigdy nie osłabła. Po wielu latach, w wieku 81 lat pojawił się niespodziewanie w studio śpieawając swój nowy utwór, który później został sprzedany w 2 mln egzemplarzy.











9. FATEN HAMAMA | AKTORKA



źródło




Faten Ahmed Hamama ur. w 1931 r. (arab. فاتن حمامة), nazywana The Lady of the Arabic Screen, to ikona arabskiego kina, po raz pierwszy stanęła przed kamerą w 1939 r., natomiast sławę zdobyła jako piętnastolatka rolą w filmie Malak al-Rahma (ang. Angel of Mercy). Zagrała później w kilkudziesięciu filmach zdobywając popularność na całym Bliskim Wschodzie.
Jej pierwszym mężem był reżyser E.D. Zulificar, jednak małżeństwo rozpadło się po 7 latach. W 1954 r. zagrała w filmie z Omarem Sharifem. Miłość z ekranu przerodziła się w prawdziwą i rok później zostali małżeństwem, które trwało 19 lat. 
W 2000 r. została uznana za gwiazdę stulecia przez Organizację Egipskich Pisarzy i Krytyków, a w 2007 r. osiem filmów, w których grała, znalazło się na liście 100 najlepszych filmów w historii egipskiego kina.
Obecnie mieszka w Kairze z trzecim mężem.









10. SISI | POLITYK
*Prawdopodobnie nowy prezydent Egiptu

źródło

Abd al-Fattah as-Sisi (arab. عبد الفتاح سعيد حسين خليل السيسي) ur. 19.11.1954 r. w Kairze, to człowiek, w którym miliony Egipcjan pokładają ogromne nadzieje. Były wicepremier, minister obrony i najwyżsy rangą dowódca wojskowy (zrezygnował z tych funkcji w marcu tego roku, by móc kandydować w wyborach prezydenckich, które miały miejsce wczoraj i przedwczoraj - 26/27 maja). Niezwykłą popularność i wręcz uwielbienie przyniosło mu odsunięcie od władzy prezydenta Mursiego w lipcu 2013 r., po masowych (masowe w Egipcie oznacza ok. 35 milionów ludzi na ulicach) protestach społeczeństwa przeciwko autorytarnym rządom przedstawiciela Bratcwa Muzułmańskiego. Sisi uważany jest przez społeczeństwo za człowieka, który jako jedyny może zapewnić Egiptowi bezpieczeństwo i wyprowadzić kraj z kryzysu, jaki od Arabskiej Wiosny Ludów w 2011 r. panuje w Egipcie. To prawdziwy przywódca, na tyle silny, że potrafi się sprzeciwić nawet Obamie, jeśli leży w tym interes jego kraju. Może za to kochany jest najbardziej... 







BOKRA / TOMORROW (lirycs)

Tomorrow comes another day; happy with us, to give us joy. 
Plant life with expectations, love and hope wherever we go. 
Tomorrow, days will bring us together in goodness and peace. 
Oh, World! Together, together , together we’ll colour the universe with our songs.
Who says we can’t change the face of the world today? 
What do you say we erase darkness with the colours of the morning. 
Believe! At all the crossroads, the roads will smile for us; 
And no one, no one, will pass like a cloud in this life.
Whenever a morning gifts us with a rose, sun and a song; 
Whenever an eagle finds us at the tops of mountains; 
Dreams talking to us, a laughter calling for us. 
Oh, World! Together, together, together we’ll change the universe with our wishes.
Who says we can’t be the weapon for Conscience? 
To protect the lair of freedom, and guard its door? 
Believe! At all the crossroads, the roads will smile for us; 
And no one, no one, will pass like a cloud in this life.
Who says we can’t change the face of the world today? 
What do you say we erase darkness with the colours of the morning. 
Believe! At all the crossroads, the roads will smile for us; 
And no one, no one, will pass like a cloud in this life
Ref. We are the voice of goodness; we are the sun of the days. 
We are a new day; we are a banner for peace. 
We are the flute of love and the soul of music. 
We are a thousand and one nights from the East of dreams.
Tomorrow, the wings of love await us. 
Tomorrow will be better with us together. 
Open the doors for light, the night of sorrow will fade.
Ref. We are the voice of goodness; we are the sun of the days. 
We are a new day; we are a banner for peace.
We are the flute of love and the soul of music. 
We are a thousand and one nights from the East of dreams.
Ref. We are the voice of goodness; we are the sun of the days. 
We are a new day; we are a banner for peace. 
We are the flute of love and the soul of music. 
We are a thousand and one nights from the East of dreams.
Tomorrow, the wings of love await us. 
Tomorrow will be better with us together. 
Open the doors for light, the night of sorrow will fade.

14 komentarzy:

  1. Madzia świetny test! Przeczytałam z ogromną ciekawością! I tyle rzeczy się dowiedziałam ;)
    Omar Sharif bardzo dobrze jest mi znany, ale nie wiedziałam że jest Egipcjaninem!
    No i ta egipska muzyka... Ma coś w sobie elektryzującego i hipnotyzującego....

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. dzięki Żanet:)
      arabska muzyka jest dość specyficzna i charakterystyczna, nawet ta współczesna, ale im więcej się ją słucha tym bardziej wciąga...
      buziaki!!!

      Usuń
  2. Fajnie, ze napisalas o Egipcjaninach!
    Kojarze wiekszosc z tej 10:)
    Dla mnie najbardziej znanym egipskim aktorem jest Adel Imam - nie ma dnia, zebym nie zobaczyla go w tv przerzucajac kanaly;)
    Z piosenkarzy Amr Diab I Tamer Hosny (czesto zamiast Tamer myli mi sie z Tarek, bo mialam kolege o tym imieniu w pracy).
    I jeszcze ikona Umm Kulthum, ktorej muzyka "maltretuje " mnie moj ukochany...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. no wlasnie Um Kulthum byla na mojej pierwotnej liscie, ale zamienialma ja ostatecznie na Sherine, zeby byl ktos z mlodego pokolenia... niestety w tak ograniczonym objetosciowo poscie nie mozna zaszalec i trzeba wybrac kogos kosztem kogos innego ;)

      Usuń
  3. Pojęcia nie miałam o istnieniu w/w osób, chociaż zapaśnik przystojny ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. kurcze, a mial byc jeszcze przystojniejszy piosenkarz, ciacho jak nie wiem, ale zostal zbojkotowany....

      Usuń
  4. tak ciekawie napisałaś Madziu .. piękne utalentowane kobiety i interesujący mężczyźni ..Sherine przepiękna .. Omar Sharif to już na zawsze dla mnie Doktor Żywago, którego poetyczną postać u Pasternaka w zawierusze wojny i rewolucji bardzo na mnie działała i przez powieść i film a jego miłość do Laury jest chyba najpiękniej opisanym uczuciem w literaturze

    ciekawie, że wspomniałaś o Anwar Sadat .. Zbigniew Brzeziński wtenczas jako Doradca do Spraw Bezpieczeństwa za Cartera też miał swój udział w porozumieniu w Camp David .. Sadat to złożona postać .. to on rozpoczął wojnę w święto Yom Kippur ale Nobel całkowicie zasłużony
    .. pamiętam niekończące się debaty z moim kolegą rodem z Aleksandrii z którym pracowałem przez lata tutaj w Austin .. on był zwolennikiem Bractwa i szczerze nienawidził Mubaraka .. nie jestem pewien jakie ma teraz poglądy ... w tych burzliwych naszych debatach próbowałem mu wytłumaczyć, że Biały Dom tak naprawdę ma tylko jedną najważniejszą sprawę na Bliskim Wschodzie - bezpieczeństwo Izraela - to sojusznik dla Stanów ważniejszy niż UK. Wszystko inne zawsze bedzie na dalekim planie.
    Obym się mylił ale ten ostatni pan w mundurze przypomina mi mundurowych dyktatorów z przeszłości.. choć myślę, że w Jerozolimie pewnie wolą Mubaraka 2.0 niz Morsi 1.0 .. w tych debatach z moim kolegą z Aleksandrii (też Sharif :^) .. wątpiłem czy zachodni styl demokracji jest możliwy tam gdzie nie ma takowych tradycji .. demokracja wymaga szacunku praw mniejszości przez wygrywającą większąść bo za 4 lata losy mogą się odwrócić :^) ... to jest niby proste ale bardzo trudne w niektórych kulturach

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. oj caly Bliski Wschod to bardzo zlozona sprawa wlasnie ze wzgledu na dosc nieszczesne polozenie Izraela, utwierdzilam sie w tym przekonaniu piszac na ten temat (miedzy innymi) prace mgr (baaaaardzo dawno temu), Ameryka jest rzadzona przez syjonistow dlatego Izrael jeszcze nie zostal zmieciony z powierzchni ziemi, jak juz jestem dosadna powiem wiecej - nie wierze w demokracje ani w krajach arabskich ani w USA, zreszta kraje takie jak Egipt nie potrzebuja demokracji tylko rozwiazania problemu jakim jest bieda..

      Co do Sisiego - nie wierzylabym w propagande amerykanska w tej kwestii, Obama sprzeciwial sie odsunieciu od wladzy Morsiego, mimo ze ten chcial sprzedac czesc ziem, za ktore zginelo wielu Egipcjan, zreszta to jedna z wielu jego zdrad wobec kraju... Mysle ze bardziej sie nie mogles pomylic piszac, ze doszedl do wladzy po trupach... Sisi byl dowodca armii, ktora w Egipcie ma wyjatkowe znaczenie, a zadna inna "instytucja" nie cieszy sie wiekszym szacunkiem spoleczenstwa... Sisi odsunal od wladzy Morsiego po tym jak przez miesiac miliony (czyt. 35-40 mln) ludzi prostestowalo na ulicach przeciwko niemu... Potem tyle samo wyszlo na ulice "zmuszajac" Sisiego by kandydowal w wyborach, ktore wlasnie wygral uzyskujac pond 90-procentowe poparcie, a wyniki raczej nie zostaly sfalszowane (w koncu tylu bylo zacnych obserwatorow z Zachodu)...

      Polityka jednak wywoluje we mnie zbyt wiele emocji, wiec zakoncze jednym zdaniem - niestety nigdzie, gdzie Ameryka wetknela swoje 3 grosze, nie przynioslo to nic dobrego, dlatego nie wiem jak moga teraz powiedziec slowo na temat polityki Rosji wobec Ukrainy, skoro sami wkraczaja do innych krajow i zabijaja niewinnych ludzi pod pretekstem wprowadzania demokraji i pokoju... poszukiwania broni atomowej czy chemicznej... Smieszne....

      Amen...

      a z przyjemniejszych tematow, to nie zgadniesz dlaczego nie uzywam polskich znakow........ ?????

      pozdrawiam Cie Piotrek i wybacz ze tak skrytykowalam Twoj komentarz... Mam nadzieje, ze mnie jeszcze lubisz;)

      Usuń
    2. Madziu nadal Cię bardzo lubię :^) .. co nie znaczy, że zgadzam się co piszesz ..to nie żadna propagadna tylko BBC World i HRW http://m.hrw.org/middle-eastn-africa/egypt
      Pinochet, Jaruzelski, Mubarak, i Putin też dostawali po 90% :^)) podobnie jak Saddam czy Assad też ..
      .. bez legalnej opozycji każda dyktatura padnie prędzej czy póżniej .. nikto do Morsiego nie pałał miłością na zachodzie o nie .. ale został demokratycznie wybrany a te obecne wybory to takie jakie my mieliśmy za komuny .. po co ta fasada demokracji zatem ?? .. myślę, że stan wyjątkowy będzie trwał przez lata .. jak napisałem spotkałem Egipcjan o odmiennych opiniach niż Twoje .. gdyby chcieli je wygłosić znajdą się w więzieniu albo z kulą w głowie

      Stany to demokracja ułomna i zawsze taka była ale jest tu wolność słowa i prawo jednostki nienaruszalne ..
      .. nie jestem pewien co to znaczy 'syjoniści' i czy takowi rządzą w Stanach .. to takie naiwne stereotypy myślę są, które zmieniają się w trakcie pobytu tutaj .. to jest na pewno prawda, że Izrael jest i będzie oczkiem w głowie Stanów przez powiązania przez ludność i ekonomię ale też tragedię Holocaustu ..tak jest i będzie i sąsiedzi Izraela będą się musieli z tym pogodzić tak czy owak


      Madziu o Ukrainie hmmm pomyśl gdyby Putin tak szantażował Polskę .. można mieć różne opinie ale w obliczu siły NATO Putin to może sobie nadmuchać i to jest dobra nowina dla Polski

      a wiesz nawet z Twojej listy u górze wiele osób miało bardzo bliskie powiązania ze Stanami :^)

      to i ja proszę abyś mnie nadal lubiła choć mam inne poglądy od Ciebie :^)

      Usuń
    3. no i przegapiłem bo chyba może już piszesz na 'nowej' klawiaturze :^)

      Usuń
    4. nooooooo.. jestem prooooooo

      Usuń
  5. Lubię Omara Sharifa :-) Posłuchałam Sherine, piękny głos, ciekawa muzyka, warto posłuchać od czasu do czasu czegoś innego.

    PS. Magdo, korespondując z Tobą byłam święcie przekonana, że mieszkasz w Rzymie...

    OdpowiedzUsuń
  6. A gdzie Oum Kalthum/Umm Kultum? Najsławniejsza egipska pieśniarka, głos Egiptu??

    OdpowiedzUsuń